يك طرف آن قرار داشت به چنين گوهرى گرانبها در برابر خود احتياج داشت و شايد همين نكته شاه عباس را بر آن داشت تا با ساختن اين بنا ، كه به سختى مىتوان آن را محصول دست بشر دانست ، زيبايى ميدان را به كمال رساند . در ساختمان اين مسجد بار ديگر استادى و مهارت هنرمندان ايرانى يك مشكل را حل كرده است ؛ بدين معنى كه چون مسجد در ضلع شرقى ميدان واقع است و خواه و ناخواه در ورودى مسجد به سمت مشرق ميدان خواهد بود ، اگر بنا بود مسجد را نيز به همين جهت مىساختند ، كار جهت‌يابى از لحاظ قبله مختل مىشد . در اين‌جا با ايجاد يك راهرو كه از ابتداى مدخل مسجد به سمت چپ و سپس به سمت راست مىچرخد ، بر اين مشكل فايق آمده‌اند ؛ يعنى اگرچه ساختمان مسجد در مشرق است و از نماى خارجى آن‌چنين برمىآيد كه ديوار جبههء آن در جهت شمال به جنوب است ، ولى در همين محراب ديوار بنا شده كه به سوى قبله است و وقتى به عظمت اين فكر پى مىبريم كه در بيرون مسجد اثرى از كژى و زاويه به چشم نمىخورد ، اما به مجرد ورود ناچاريم قبول كنيم كه صحن نسبت به نماى خارجى پيچشى دارد ، در صورتى كه گنبد كوتاه اين مسجد به علت مدوّر بودن ، جهت يا زاويه مخالفى نشان نمىدهد . اين گنبد يكى از زيباترين گنبدهاى اصفهان است كه از طرفى به خاطر عظمت و از طرف ديگر بر اثر تزييناتى كه از زمينهء كرمى « 1 » با نقش و نگارهايى به رنگ آبى سير تشكيل مىشود ، نظر هر بيننده‌اى را به خود جلب مىكند . گنبد مسجد شيخ لطف اللّه يكى از چند گنبد يك پوششى زمان صفوى است كه با ارتفاع كم پوشش مناسبى براى صحن كوچك

--> ( 1 ) . Cafe au lait